Mehmet İnce Kalem
Köşe Yazısı — görüşler yazara aittir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bugün açıkladığı verilere göre Reel Kesim Güven Endeksi ekimde geriledi. Mevsimsellikten arındırılmış endeks (RKGE-MA) bir önceki aya göre 1,4 puan düşerek 101,1 oldu. Arındırılmamış endeks ise 2,2 puan azalarak 102,0’dan 99,8’e indi. Sonuçlar imalat sanayindeki 1.965 iş yerinin yanıtlarından derlendi.
Reel Kesim Güven Endeksi Neyi Gösteriyor?
Bu endeks, sanayicinin önümüzdeki döneme bakışını ölçen bir göstergedir; 100’ün üzeri iyimserliğe, altı kötümserliğe işaret eder. Arındırılmış seri hâlâ 100’ün üzerinde, yani sanayici karamsarlığa geçmiş değil. Ancak arındırılmamış serinin 100’ün altına inmesi, ekim ayında havanın soğuduğunu açıkça gösteriyor.
Alt Kalemlerde Tablo
TCMB’nin açıklamasına göre endeksi azaltan kalemler şunlar:
- Genel gidişata ilişkin değerlendirmeler
- Gelecek üç aydaki üretim hacmi beklentisi
- Son üç aydaki toplam sipariş miktarı
- Mevcut toplam sipariş miktarı
Buna karşılık mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve gelecek üç aydaki ihracat sipariş beklentisi endeksi artış yönünde etkiledi.
Kapasite Kullanımı Hafif Arttı
Aynı gün açıklanan verilere göre imalat sanayinde mevsimsellikten arındırılmış kapasite kullanım oranı (KKO-MA) 0,2 puan artarak yüzde 74,3’e çıktı. Arındırılmamış oran da 0,3 puan yükselişle yüzde 74,5 oldu. Yani fabrikalar biraz daha yoğun çalışıyor, ama yeni sipariş tarafı aynı hızda gelmiyor.
Değerlendirme: Sipariş Defteri Dolmadıkça Güven Kalıcı Olmaz
Bence bu verinin en dikkat çekici yanı, iç ve toplam siparişlerdeki zayıflık. Sanayici bugünkü işini sürdürüyor; kapasite kullanımındaki küçük artış bunu gösteriyor. Fakat mevcut ve son üç aylık siparişlerin endeksi aşağı çekmesi, önümüzdeki aylarda üretimin de yavaşlayabileceğine işaret ediyor. İhracat siparişi ve istihdam beklentisindeki olumlu yön ise umut verici bir ayrıntı.
Bu tablo, Merkez Bankası’nın yarın açıklayacağı faiz kararı öncesinde önemli. Politika faizi şu an yüzde 37 düzeyinde; kararın ayrıntılarını Merkez Bankası faiz kararı haberimizde aktarmıştık. Finansmana erişimin kolaylaşması, sipariş tarafındaki durgunluğu aşmak için sanayicinin beklediği en önemli adımlardan biri. Reel kesim güven endeksi önümüzdeki aylarda da yakından izlenmeli; verilerin tamamı TCMB’nin veri sayfasında yayımlanıyor.
Mehmet İnce Kalem
Kaynaklar: TCMB (Reel Kesim Güven Endeksi ve Kapasite Kullanım Oranı, Ekim 2026); CNBC-e (21 Ekim 2026); CNBC-e kapasite kullanımı; Bloomberg HT veri akışı.
NECATİ YILDIRIM
