NECATİ YILDIRIM
Gökbilimciler, Şubat 2021’de Farfarout adı verilen cismin Güneş Sistemi’nde bilinen en uzak cisim olduğunu doğruladı. Farfarout, o sırada Güneş’e yaklaşık 132 astronomik birim uzaklıktaydı.
Bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama mesafeye eşit. Yani cisim, Güneş’e Dünya’dan 132 kat daha uzak. Karşılaştırma için Plüton, Güneş’e ortalama 39 astronomik birim uzaklıkta bulunuyor.
Farfarout Nasıl Keşfedildi?
Cismi ilk kez 2018’de Hawaii’deki Subaru Teleskobu yakaladı. Ancak cisim çok soluk ve çok yavaş hareket ettiği için yörüngesini belirlemek yıllar aldı.
Bu çalışmayı Carnegie Bilim Enstitüsü’nden Scott Sheppard, Hawaii Üniversitesi’nden David Tholen ve Kuzey Arizona Üniversitesi’nden Chad Trujillo yürüttü. Ekip, birkaç yıl boyunca farklı teleskoplarla gözlem yaptı.
Böylece Farfarout, daha önce rekoru elinde tutan Farout’u geride bıraktı. Farout’un uzaklığı yaklaşık 120 astronomik birimdi. Nitekim iki cismi de aynı ekip keşfetmişti.
Uzun ve Basık Bir Yörünge
Cismin yörüngesi oldukça basık. Cisim, Güneş’e en uzak noktasında yaklaşık 175 astronomik birim uzaklaşıyor. En yakın noktasında ise yaklaşık 27 astronomik birime, yani Neptün’ün yörüngesinin biraz içine kadar yaklaşıyor.
Bu nedenle Farfarout, Güneş çevresindeki bir turunu yaklaşık bin yılda tamamlıyor. Gökbilimcilere göre cisim, geçmişte Neptün’e çok yaklaştığı için bu uzak yörüngeye savrulmuş olmalı.
Ne Kadar Büyük?
Gökcisminin çapının yaklaşık 400 kilometre olduğu tahmin ediliyor. Ancak bu değer, cismin yüzeyinin ne kadar ışık yansıttığına bağlı. Dolayısıyla cismin cüce gezegen sınıfına girip girmediği henüz belli değil.
Uzmanlar, bu tür uzak cisimlerin Güneş Sistemi’nin dış bölgelerinin nasıl oluştuğunu anlamak için önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.
Diğer haberler: Bilim & Teknoloji.
Kaynaklar: Carnegie Bilim Enstitüsü ve NOIRLab duyurusu (10 Şubat 2021).
