NECATİ YILDIRIM
Dev konteyner gemisi Ever Given, 23 Mart 2021’de Mısır’daki Süveyş Kanalı’nda karaya oturdu ve kanalı altı gün boyunca tamamen kapattı.
Yaklaşık 400 metre uzunluğundaki gemi, kum fırtınası ve sert rüzgâr sırasında rotasından çıktı. Ardından kanalın iki kıyısı arasında enine sıkıştı.
Süveyş Kanalı Neden Bu Kadar Önemli?
Süveyş Kanalı, Asya ile Avrupa arasındaki en kısa deniz yolu. Uzmanlara göre dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12’si bu kanaldan geçiyor.
Kanal ayrıca Körfez’den Avrupa’ya giden petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz için de kritik bir güzergâh. Bu nedenle küçük bir aksama bile enerji fiyatlarını etkileyebiliyor. Nitekim kaza haberinin ardından petrol fiyatları kısa süreliğine yükseldi.
Bu yüzden tıkanıklık, kısa sürede küresel tedarik zincirini etkiledi. Kanalın iki ucunda 400’e yakın gemi beklemeye başladı. Bazı şirketler ise gemilerini Afrika’nın güney ucundan dolaşan uzun rotaya yönlendirdi.
Ever Given İçin Kurtarma Çalışmaları
Süveyş Kanalı İdaresi, römorkörler ve tarama gemileriyle kurtarma çalışması başlattı. Ekipler, geminin pruvası çevresinden on binlerce metreküp kum çıkardı.
Ekiplere Hollandalı kurtarma şirketi Smit Salvage da destek verdi. Uzmanlar, geminin yükünün bir kısmını boşaltmayı bile değerlendirdi. Ancak buna gerek kalmadı.
Sonunda gelgitin de yardımıyla gemi, 29 Mart 2021’de yeniden yüzdü. Böylece kanaldaki trafik aynı gün yeniden başladı. Bekleyen gemilerin geçişi ise birkaç gün sürdü.
Tazminat Anlaşmazlığı
Kurtarmanın ardından Mısır, gemiye el koydu. Süveyş Kanalı İdaresi, gelir kaybı ve kurtarma masrafları için gemi sahibinden yüklü bir tazminat istedi.
Uzun pazarlıkların ardından taraflar, Temmuz 2021’de uzlaştı. Anlaşmanın ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmadı. Bunun üzerine gemi, 7 Temmuz’da kanaldan ayrılarak yoluna devam etti.
Olayın Ardından
Öte yandan Mısır, olaydan sonra kanalın güney bölümünü genişletme ve derinleştirme projesini hızlandırdı. Kısacası bu kriz, küresel ticaretin dar bir su yoluna ne kadar bağımlı olduğunu açıkça gösterdi.
Diğer haberler: Ekonomi.
Kaynaklar: Süveyş Kanalı İdaresi açıklamaları (Mart-Temmuz 2021).
