NECATİ YILDIRIM
18 Mart 1915’te İngiliz ve Fransız savaş gemilerinden oluşan İtilaf donanması, Çanakkale Boğazı’nı geçmeye çalıştı. Ancak Osmanlı topçusu ve mayın hatları karşısında ağır kayıplar verdi ve geri döndü.
Bu gün, Türkiye’de her yıl “18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi” olarak anılıyor.
Çanakkale Boğazı Neden Önemliydi?
Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri, boğazları ele geçirerek İstanbul’a ulaşmayı hedefledi. Böylece hem Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak hem de müttefikleri Rusya’ya yardım ulaştırmak istiyordu.
18 Mart 1915 Deniz Savaşı
Saldırıdan birkaç gün önce Nusret mayın gemisi, boğazın Karanlık Liman bölgesine gizlice 26 mayın döşedi. Bu mayınlar, 18 Mart’taki savaşın sonucunu belirledi.
- Fransız zırhlısı Bouvet ile İngiliz zırhlıları Irresistible ve Ocean battı.
- Başka zırhlılar da ağır hasar gördü.
- İtilaf donanması aynı gün geri döndü ve boğazı denizden geçme planından vazgeçti.
Kara Savaşları ve Sonuç
Deniz harekâtının başarısız olmasının ardından İtilaf kuvvetleri, 25 Nisan 1915’te Gelibolu Yarımadası’na çıkarma yaptı. Kara savaşları aylarca sürdü.
Bu dönemde Yarbay Mustafa Kemal, Arıburnu ve Anafartalar’daki savaşlarda öne çıktı. Sonunda İtilaf kuvvetleri, Ocak 1916’da yarımadayı tamamen terk etti.
Öte yandan savaş, iki tarafa da çok ağır bir bedel ödetti. Her iki taraftan yüz binlerce asker hayatını kaybetti ya da yara aldı.
Çanakkale’nin Önemi
Çanakkale zaferi, Osmanlı Devleti’nin çöküş döneminde büyük bir moral kaynağı oldu. Ayrıca savaş, Kurtuluş Savaşı’nın önderlerinden Mustafa Kemal’in askerî dehasını gösterdiği ilk büyük sınav olarak tarihe geçti.
Bugün Gelibolu Yarımadası Tarihi Alan’ı her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.
Kaynaklar: Türk Tarih Kurumu; Gelibolu Yarımadası Tarihi Alan Başkanlığı.
