NECATİ YILDIRIM
Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan arasında temiz enerji anlaşması imzalandı. Antalya’da süren BM İklim Değişikliği Konferansı COP31’de imzalanan “Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma” ile temiz kaynaklardan üretilen elektriğin Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan güzergâhı üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılması hedefleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar projeyi “Elektriğin TANAP’ı” olarak nitelendirdi.
Temiz Enerji Anlaşmasını Kimler İmzaladı?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 10 Kasım tarihli açıklamasına göre anlaşmaya dört ülkeden şu isimler imza koydu:
- Türkiye: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar
- Azerbaycan: Enerji Bakanı Parviz Şahbazov
- Bulgaristan: Enerji Bakanı Iva Petrova
- Gürcistan: Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili
Anlaşma Neleri Kapsıyor?
Bakanlığın açıklamasına göre anlaşmanın amacı bölgesel enerji arz güvenliğini güçlendirmek, temiz enerji ticaretini artırmak, enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve dört ülke arasında uzun vadeli bir enerji ortaklığı kurmak. Bu çerçevede öngörülen başlıklar şunlar:
- Temiz enerji kaynaklarından üretilen elektriğin sınır ötesi iletimi, dağıtımı ve ticaretinin geliştirilmesi,
- Ülkeler arasında güvenli ve kesintisiz elektrik iletimi için teknik, ticari ve düzenleyici koşulların oluşturulması,
- Elektrik şebekeleri arasındaki entegrasyonun desteklenmesi,
- Enerji hizmetlerini desteklemek için fiber optik kablolar üzerinden iletişim ve veri aktarımının geliştirilmesi.
Açıklamada hattın kapasitesine, uzunluğuna, maliyetine ya da devreye giriş takvimine ilişkin bir rakam yer almadı.
Bayraktar: “Avrupa’nın Arz Güvenliğine Katkı Sağlayacak”
Bakan Bayraktar, iş birliğinin temellerinin 2024’te atıldığını, Nisan 2025’te Bakü’de imzalanan mutabakat zaptıyla ilerletildiğini ve şimdi hükümetlerarası bir anlaşmaya dönüştüğünü belirtti. Bayraktar, “Elektrikleşmenin hız kazandığı bir dönemde attığımız bu adım; ülkelerimiz arasındaki enerji bağlarını güçlendirecek, temiz enerji ticaretine yeni imkânlar sunacak ve Avrupa’nın arz güvenliğine katkı sağlayacaktır” dedi.
Projeye verilen ad, Azerbaycan doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyan Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı’na (TANAP) gönderme yapıyor; bu kez taşınması hedeflenen enerji, temiz kaynaklardan üretilen elektrik.
COP31’de Elektrifikasyon Gündemi
Anlaşma, COP31 Başkanlığı’nın elektrifikasyon çağrısıyla aynı günlere denk geldi. COP31’in resmî sitesindeki duyuruya göre “Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü”, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını bugünkü yaklaşık yüzde 23’ten 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyor. Hedef, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve IRENA’nın 1,5 derece sınırıyla uyumlu senaryo analizlerine dayanıyor; IEA bu süreçte küresel elektrifikasyon izleme mekanizmasını yürütecek.
Zirvenin programı için COP31 Antalya haberimize, iklim krizinin sağlığa etkileri için iklim değişikliği ve sağlık haberimize bakabilirsiniz. Diğer uluslararası gelişmeler Dünya kategorimizde.
Kaynaklar: T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, “Temiz Enerji Alanında 4’lü Anlaşma” (10 Kasım 2026); COP31 Başkanlığı, Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü duyurusu (10 Kasım 2026).
Mehmet İnce Kalem
