Sincan Pamuğu Tartışması: Çin’de H&M ve Batılı Markalara Boykot Çağrısı

Çin’de Mart 2021’de İsveçli giyim markası H&M başta olmak üzere bazı Batılı markalara boykot çağrıları başladı. Tartışmanın kaynağında, Sincan bölgesindeki pamuk üretimiyle ilgili iddialar vardı.

Sincan Yaptırımları ve Çin’in Karşılığı

AB, ABD, İngiltere ve Kanada, 22 Mart 2021’de bazı Çinli yetkililere yaptırım kararı aldı. Bu ülkeler, Sincan’daki Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerini gerekçe gösterdi.

Çin ise iddiaları kesin bir dille reddetti. Pekin yönetimi, karşılık olarak bazı Avrupalı milletvekillerine ve kurumlara yaptırım uyguladı.

H&M’in Eski Açıklaması Gündeme Geldi

Kısa süre sonra Çin Komünist Gençlik Birliği, H&M’in 2020’de yaptığı bir açıklamayı sosyal medyada paylaştı. H&M, bu açıklamada Sincan’dan pamuk almayacağını duyurmuştu.

Şirket, kararını bölgedeki zorla çalıştırma iddialarına ilişkin endişelere dayandırmıştı. Bunun üzerine Çin’de sosyal medyada boykot çağrıları yayıldı.

Ardından büyük Çin e-ticaret siteleri, H&M ürünlerini listelerinden çıkardı. Ayrıca pek çok Çinli ünlü, Nike ve Adidas gibi markalarla iş birliğini sonlandırdığını açıkladı.

Tarafların Tutumu

Çin Dışişleri Bakanlığı, zorla çalıştırma iddialarını “yalan” olarak nitelendirdi. Bakanlık, yabancı şirketlerin Çin’in iç işlerine karışmaması gerektiğini söyledi.

Öte yandan insan hakları örgütleri ve bazı Batılı hükümetler, bölgedeki uygulamalara ilişkin raporlar yayımlamayı sürdürdü. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği de Ağustos 2022’deki raporunda ciddi ihlal iddialarına dikkat çekti.

Markalar İçin Zor Denge

Uzmanlara göre küresel markalar, Çin pazarı ile Batı’daki tüketici ve yasal beklentiler arasında sıkıştı. Nitekim ABD, Haziran 2022’de Sincan kaynaklı ürünlerin ithalatını büyük ölçüde yasaklayan bir yasayı yürürlüğe koydu.

Kısacası Sincan pamuğu tartışması, siyasetin küresel tedarik zincirlerini nasıl doğrudan etkileyebildiğini gösterdi.

Diğer haberler: Dünya.

Kaynaklar: BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği raporu (31 Ağustos 2022); Avrupa Konseyi yaptırım kararı (22 Mart 2021); Çin Dışişleri Bakanlığı açıklamaları; AP haberi.