
Covid-19 aşısından sonra bazı kişiler ateş ve halsizlik yaşarken, bazıları hiçbir şey hissetmiyor. Peki yan etkiler neden kişiden kişiye bu kadar farklı ve hangi durumda doktora gitmek gerekiyor?
Aşı Sonrası En Sık Görülen Yan Etkiler
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Covid-19 aşılarının yan etkileri hakkındaki bilgilendirmesine göre en sık görülen belirtiler şunlar:
- Aşı yapılan yerde ağrı
- Ateş ve titreme
- Yorgunluk
- Baş ağrısı ve kas ağrısı
- İshal
DSÖ’ye göre bu yan etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçiyor. Kurum, bildirilen yan etkilerin birkaç günden uzun sürmediğini de belirtiyor.
Yan Etkiler Neden Ortaya Çıkıyor?
DSÖ, aşıdan sonra görülen hafif yan etkileri vücudun koruma oluşturduğunun işareti olarak tanımlıyor. Vücut aşıyla karşılaştığında bağışıklık sistemi harekete geçiyor. Bu süreçteki tepki, kısa süreli ateş ve halsizliğe yol açabiliyor.
Ancak tepkinin şiddeti herkeste aynı olmuyor. DSÖ’nün ifadesiyle herkes aşıya farklı tepki veriyor. Bu yüzden aynı aşıyı olan iki kişiden biri bir gün yatakta dinlenirken, diğeri hiçbir belirti fark etmeyebiliyor.
Yan Etki Görmemek Aşının İşe Yaramadığı Anlamına mı Geliyor?
Hayır. DSÖ, yan etki yaşamamanın aşının etkisiz olduğu anlamına gelmediğini açıkça vurguluyor. Belirtilerin olup olmaması, kişinin bağışıklık sisteminin aşıya verdiği tepkinin dışarıdan nasıl hissedildiğiyle ilgili.
Dolayısıyla aşıdan sonra hiçbir şey hissetmeyen kişilerin endişelenmesine gerek yok. Benzer şekilde ateş ya da halsizlik yaşayanlar için de bu belirtiler çoğu zaman beklenen bir durum.
Aşıdan Sonraki İlk 15-30 Dakika Neden Önemli?
DSÖ, aşı olan kişilerin 15-30 dakika aşı yapılan yerde kalmasını öneriyor. Böylece sağlık çalışanları, aşıdan hemen sonra ortaya çıkabilecek tepkilere anında müdahale edebiliyor.
Kurum, ağır alerjik reaksiyonun (anafilaksi) son derece nadir görüldüğünü belirtiyor. Yine de bu bekleme süresi, olası bir acil durumda hızlı tedaviyi mümkün kılıyor.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
DSÖ’ye göre üç günden uzun süren yan etkiler sağlık çalışanına bildirilmeli. Nefes darlığı, yüzde veya boğazda şişlik, yaygın döküntü ya da yüksek ateş gibi ciddi belirtilerde ise vakit kaybetmeden 112 aranmalı.
Yan Etki TÜFAM’a Nasıl Bildirilir?
Türkiye’de ilaç ve aşılarla ilgili şüpheli yan etkileri Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) bünyesindeki Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) topluyor. TİTCK’nin TÜFAM sayfasına göre bildirim üç yolla yapılabiliyor:
- Ücretsiz yan etki bildirim hattı: 0 800 314 00 08 (sabit hatlardan, 09.00-18.00 arası)
- E-posta: [email protected]
- Çevrim içi form: online ilaç yan etki bildirimi
TİTCK, aşılar ve biyolojik ürünlerle ilişkili advers reaksiyonları öncelikle bildirilmesi gereken durumlar arasında sayıyor. Bildirim yapmak için kesin tanı gerekmiyor; şüphe yeterli.
Kısacası yan etkiler çoğu zaman bağışıklık sisteminin çalıştığını gösteriyor. Yan etki görmemek de endişe nedeni değil. Uzun süren ya da ağır belirtilerde ise doktora başvurmak ve TÜFAM’a bildirmek gerekiyor.
İlgili: Zatürrenin en sık nedeni pnömokok: aşı kimlere öneriliyor? · Diğer haberler: Sağlık & Yaşam.
Kaynaklar: Dünya Sağlık Örgütü – Side effects of COVID-19 vaccines; TİTCK – Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) (erişim 15 Kasım 2026).








