NECATİ YILDIRIM
Bağışıklık sistemimizle etkileşime giren COVID-19 aşısının olası yan etkilerine artık daha aşinayız.Aşının Yan Etkileri Neden Bazı Kişilerde Şiddetli Yan Etkiler Görülür.Uzmanlar, yorgunluk ve ateş gibi aşı sonrası sorunları vurgulamaktadır (alerjik reaksiyon göstergesi olmadıkları sürece) aşının işe yaradığı anlamına gelir.
Peki bu, hiçbir yan etkisi olmayanlar için ne anlama geliyor?
Aşı uzmanlarından bize yan etkilerin ne anlama geldiğini ve bunların ciddiyetinin COVID-19 virüsüne karşı bağışıklık tepkinizin ne kadar etkili olacağını tahmin edip etmediğini bize vermelerini istedik.
İlk olarak, COVID-19 aşısının yan etkilerine neyin neden olduğuna dair bir özeti.
Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi mikrobiyoloji bölümünde yardımcı doçent olan Jesse Erasmus, COVID-19 aşısının yan etkilerinin ya vücudunuzun bağışıklık tepkisinin fiziksel bir tezahürü – çoğu insan için geçerli olan – ya da alerjik bir reaksiyon olduğunu söyledi.
Erasmus, aşıdan kaynaklanan yan etkilerin tipik olarak bağışıklamayı oluşturmak için kullanılan aşı teknolojisinin türüne bağlı olduğunu söyledi (örneğin, mesajcı RNA veya mRNA, Pfizer-BioNTech ve Moderna çekimlerinin kullandığı teknoloji türüdür) ve nasıl bu bileşenler bağışıklık sisteminizle etkileşime girer.
Emory Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde bulaşıcı hastalıklar doçenti ve Moderna ve Novavax Phase baş araştırmacısı olan Colleen Kelley, koronavirüs aşıları açısından, “şu anda acil kullanım yetkisinde olan tüm aşıların çok benzer yan etki profillerine sahip olduğunu” söyledi. Atlanta’daki Ponce de Leon Center klinik araştırma tesisinde 3 aşı klinik denemesi.
Kelley, COVID-19 atışı yan etkilerinin esas olarak, aşının bağışıklık sistemine getirdiği başak proteinine tepki veren vücuttan kaynaklandığını ve vücuda girmesi durumunda koronavirüs üzerindeki başak proteinini tanımasına (ve ardından savaşmasına) yardımcı olduğunu düşünüyor.
Erasmus, nadir olan aşıya karşı alerjik reaksiyonlar söz konusu olduğunda, mRNA aşıları için bir hipotez, insanların yaygın bir gıda katkı maddesi olan polietilen glikol adlı bir bileşene alerjisi olabileceğidir.
Aşının Yan Etkileri Neden Bazı Kişilerde Şiddetli Yan Etkiler Görülür
Neden bazı insanların diğerlerinden daha kötü yan etkileri vardır?
İnsanların deneyimlerine göre, bazılarının çekime diğerlerinden daha kötü tepki verdiği görülüyor. Ancak bilimsel olarak bunun için henüz doğrulanmış bir neden yok.
Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde bir eczacı ve klinik eczacılıkta yardımcı doçent olan Richard Dang, “Bir kişinin diğerine göre daha fazla yan etkiye sahip olmasına neden olacak hiçbir ayırt edici faktör yok” dedi. Aşının Yan Etkileri Neden Bazı Kişilerde Şiddetli Yan Etkiler Görülür.
Daha önce virüse yakalananların, aşılarını aldıktan sonra daha sert yan etkilere maruz kaldığı vakalar bildirilmiştir.
Kelley, “Anekdot olarak, aşılarından önce COVID-19’u olan kişilerin bu daha uzun semptom sürelerine sahip olma eğiliminde oldukları görülüyor” diye ekledi. “Ancak bunu gerçekten desteklemek için hâlâ ek bilimsel veriler topluyoruz.”
Yan etkilerin şiddeti, maruz kaldığında vücudunuzun COVID-19 ile ne kadar iyi savaşacağıyla bir ilgisi var mı?
Ancak Erasmus, Kelley ve Wald, aşının etkinliğinin yan etkilerinin ne kadar şiddetli olduğuna göre belirlenemeyeceğini söylüyor.
Wald, “Klinik deneylerde [mRNA aşıları için] çoğu insanın hafif yan etkilerinin olduğunu veya hiç yan etkisinin olmadığını ve yine de aşının onları hastalıktan korumada% 95 etkinliğe sahip olduğunu unutmayın” dedi.
İster hafif ister şiddetli yan etkiler geliştirin, ne yapmanız gerektiğini bilmek önemlidir.
Sonuç olarak, aşıların faydaları yan etkilerden ağır basmaktadır. Aşı olmak, kendinizi ciddi hastalıklara, hastaneye yatmaya ve COVID-19 nedeniyle ölüme karşı korumak anlamına gelir.
Yan etkilerle karşılaşırsanız, yapabileceğiniz birkaç şey vardır. Dang, aşılama sırasında sizi aşı yaptıran kişiye, ihtiyaç duymanız halinde takip bakımı için en iyi kiminle (ve nasıl) iletişime geçeceğinizi sorun, dedi.
Şiddetli alerjik reaksiyonunuz olmadığından emin olmak için aşıyı aldıktan sonra aşı yerinde 15 ila 30 dakika beklemelisiniz.
Aşının Yan Etkileri Neden Bazı Kişilerde Şiddetli Yan Etkiler Görülür
Kelley, genellikle, yorgunluk, baş ağrısı veya ateş gibi bağışıklık sistemiyle ilgili yan etkiler yaşıyorsanız, bir ağrı veya Tylenol gibi ateş düşürücü bir ilaç alabilir ve eğer yapabiliyorsanız kestirebilirsiniz dedi.
Susuz kalmadığınızdan emin olun ve kendinizi kötü hissettiğinizde de sakinleştirin.
Kelley, bu sorunların muhtemelen en fazla bir ila dört gün içinde çözüleceğini söyledi. Daha uzun süren herhangi bir şey, doktorunuzla veya aşıyı aldığınız yerde bir check-in yapmanızı garanti eder. Nefes almakta güçlük çekiyorsanız veya belirgin bir şişlik yaşıyorsanız acil yardım almalı veya 112i aramalısınız.
Dang, ayrıca Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin V-safe programına bazı yan etkilerinizi kaydedebilir ve bildirebilirsiniz dedi. V-safe, nasıl olduğunuzu ve herhangi bir tepki yaşayıp yaşamadığınızı görmek için size her gün, ardından haftalık kısa mesajlar gönderir. Ciddi reaksiyonlar bildirirseniz, sizi daha fazla kontrol etmesi için CDC’yi işaretler.
Uzmanlar hala COVID-19’u öğreniyor. Bu hikayedeki bilgiler, yayınlandığı gibi bilinen veya mevcut olan bilgilerdir, ancak bilim adamları virüs hakkında daha fazla şey keşfettikçe rehberlik değişebilir.
En güncel öneriler için lütfen Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerini kontrol edin.
